De 12-maanden-agenda voor AI van de Europese CEO’s

Het komende jaar zal het kaf van het koren scheiden op het gebied van AI.

Dat komt niet doordat de technologie plotseling perfect zal worden. Het komt doordat de druk van buitenaf nu te groot is om te negeren. Europa zet vaart achter een „AI Continent Action Plan“, breidt AI-fabrieken uit en breidt zijn „Apply AI“-strategie uit voor sectorale toepassing, terwijl de AI-wet zich ontwikkelt van abstracte regelgeving naar operationele realiteit. Tegelijkertijd stelt de ECB dat AI de productiviteitsgroei in de eurozone de komende tien jaar met meer dan vier procentpunten zou kunnen doen stijgen als de acceptatie sterk is, ook al loopt Europa nog steeds achter op de Verenigde Staten wat betreft AI-gerelateerde octrooien en kampt het met energie- en kapitaalbeperkingen. lees

Die combinatie verandert de taak van de CEO. De vraag is niet langer of AI ertoe doet. De vraag is of het bedrijf AI kan omzetten in gecontroleerde uitvoering in workflows, teams en systemen voordat concurrenten dat doen. Het onderzoek van McKinsey voor 2025 wijst in dezelfde richting: organisaties die de meeste waarde halen, breiden niet alleen de toegang uit. Ze herontwerpen workflows, vergroten de betrokkenheid van het senior management en bepalen wanneer menselijke validatie vereist is. lees

Het directe antwoord

Een serieuze Europese CEO zou de komende 12 maanden vijf dingen moeten doen: zichtbaarheid creëren, risico's classificeren, workflows herontwerpen, infrastructuur en governance op elkaar afstemmen, en alleen opschalen wat waarde bewijst. De juiste actie is niet "meer pilots lanceren". Het is "een herhaalbaar bedrijfsmodel creëren voor door machines gegenereerd werk". De beleidsrichting, de implementatiegegevens en de infrastructuurinspanningen in Europa wijzen allemaal in dezelfde richting: dit is nu een uitvoeringsprobleem, geen bewustwordingsprobleem. lees

Kwartaal 1: Zorg voor zichtbaarheid en controle

Het eerste kwartaal draait om het systeem duidelijk in kaart brengen. De meeste bedrijven weten nog steeds niet waar AI wordt gebruikt, door wie, voor wat voor soort werk en onder welke risicoaannames. Dat is gevaarlijk in elke markt, maar vooral in Europa, waar verboden praktijken en verplichtingen inzake AI-geletterdheid sinds februari 2025 van kracht zijn, GPAI-verplichtingen sinds augustus 2025 van kracht zijn en de AI-wet op 2 augustus 2026 algemeen van toepassing wordt, met enkele gefaseerde uitzonderingen. lees

In de praktijk zou het eerste kwartaal vier resultaten moeten opleveren.

Ten eerste, een bedrijfsbrede AI-inventaris. Breng de modellen, tools, leveranciers, bedrijfsfuncties en use cases die al in gebruik zijn in kaart. Ten tweede, een eenvoudige risicotaxonomie: ondersteunend werk met laag risico, beheerde workflows met beoordeling, en use cases met hoog risico of gereguleerd gebruik. Ten derde, een token- en gebruiksregister dat laat zien waar modelgebruik plaatsvindt per team en workflow. Ten vierde, duidelijke verantwoordelijkheid bij het management voor technologie, juridische zaken, beveiliging en bedrijfsvoering. Het gaat niet om bureaucratie. Het gaat om controle. Zodra AI zijn intrede doet in het dagelijkse werk, verandert onbeheerd experimenteren al snel in onzichtbare operationele schulden. lees

Dit is belangrijk omdat AI het bedrijf al net zozeer via het personeel binnenkomt als via inkoop. In 2025 maakte 20,0% van de EU-ondernemingen met 10 of meer werknemers gebruik van AI-technologieën, terwijl 32,7% van de mensen van 16 tot 74 jaar in de EU generatieve AI-tools gebruikte en 63,8% van de 16- tot 24-jarigen dat deed. Dat betekent dat het bedrijf niet beslist of het gebruik van AI begint. Het beslist of dat gebruik gereguleerd wordt. lees

Kwartaal 2: Herontwerp workflows, niet alleen taken

Zodra er zichtbaarheid is, moet het tweede kwartaal zich richten op het herontwerpen van workflows. Dit is waar veel managementteams nog steeds tekortschieten. Ze behandelen AI als een betere assistent voor bestaande taken in plaats van het end-to-end-proces te herontwerpen. De gegevens van McKinsey zijn hier duidelijk: high performers hebben bijna drie keer zoveel kans om individuele workflows fundamenteel te hebben herontworpen, en dit herontwerp is een van de sterkste factoren die bijdragen aan een betekenisvolle impact op het bedrijf. lees

De beste zet in het tweede kwartaal is om drie tot vijf workflows te kiezen die repetitief, functieoverschrijdend, meetbaar en controleerbaar zijn. Omzetactiviteiten, klantenondersteuning, inkoop, interne rapportage, het opstellen van nalevingsdocumentatie en softwarelevering zijn allemaal sterke kandidaten. Het Frontier-platform van OpenAI laat de markt precies zien waar dit naartoe gaat door AI-agenten in te zetten rond bedrijfsprocessen zoals inkoop, klantenservice, data-analyse en financiële prognoses, allemaal geïntegreerd met registratiesystemen en beheerd als productieklaar werkprocessen. lees

Dit is ook het kwartaal om beoordelingsdrempels vast te stellen. Welke outputs vereisen verplichte menselijke goedkeuring? Welke kunnen steekproefsgewijs worden gecontroleerd? Welke kunnen alleen binnen nauwe grenzen autonoom draaien? Bedrijven die deze stap overslaan, zorgen voor verwarring, omdat medewerkers veel AI-output kunnen genereren lang voordat het bedrijf heeft besloten wat 'goedgekeurd' eigenlijk betekent. Daarom is de echte schaarse hulpbron niet het geven van prompts. Het is het ontwerp van de beoordeling. lees

Kwartaal 3: Breng governance, infrastructuur en soevereiniteit op één lijn

Tegen kwartaal 3 moet het management ophouden met praten over AI als een generieke capaciteit en beginnen met het nemen van moeilijkere beslissingen over waar het moet draaien, wat het mag aanraken en welke afhankelijkheden acceptabel zijn. Dit is waar soevereiniteit praktisch wordt. Voor de meeste bedrijven betekent soevereine AI niet het trainen van een geavanceerd model. Het betekent beslissen welke data, workflows en operationele controles binnen Europa beheersbaar moeten blijven en welke veilig kunnen worden toevertrouwd aan externe platforms. De eigen strategie van Europa weerspiegelt die verschuiving via AI-fabrieken, sectorale implementatieprogramma's en de bredere drang om de technologische soevereiniteit te vergroten. lees

De infrastructuur ontwikkelt zich snel. Reuters heeft bericht over nieuwe Europese investeringen in datacenters door Iliad, het Duitse streven om de binnenlandse datacapaciteit ten minste te verdubbelen en de AI-verwerking tegen 2030 te vergroten, en bredere bezorgdheid in Brussel over concentratie binnen het AI-ecosysteem. Die signalen zijn belangrijk omdat ze laten zien dat de markt verder gaat dan het selecteren van apps en zich richt op controle over rekenkracht, cloud en operationele hefboomwerking. lees

Het derde kwartaal zou daarom drie resultaten moeten opleveren: een soevereiniteitsstandpunt per workload, een beoordeling van leveranciers en architectuur op kritieke afhankelijkheden, en een bestuursmodel dat modelbeleid, beveiliging, wettelijke verplichtingen en controleerbaarheid met elkaar verbindt. Dit proces vormt de hoeksteen van elk effectief AI-bestuurs- en risicobeheeradvies. Europa heeft geen behoefte aan nog meer vage AI-ambities. Het heeft behoefte aan bedrijven die kunnen uitleggen hoe zij AI-systemen op verantwoorde wijze zullen beheren binnen de Europese kaders. lees

Kwartaal 4: Schaal op wat werkt en schrap wat niet werkt

In het vierde kwartaal verdient het bedrijf het recht om te zeggen dat het een AI-strategie heeft. Tegen die tijd moet het management weten welke workflows echte doorvoer opleveren, welke ruis genereren en waar kosten, kwaliteit en controle uit balans zijn. Dit is ook het punt waarop token-economie een managementkwestie wordt, en geen technische. Als leveranciers prijzen, cachen en optimaliseren rond tokens, dan moet het management in staat zijn om modelgebruik te koppelen aan geaccepteerde bedrijfsoutput. lees

De meest bruikbare statistieken in deze fase zijn niet het aantal pilots of het aantal gebruikers. Dat zijn de kosten per goedgekeurde output, het correctiepercentage na menselijke beoordeling, de verkorting van de cyclustijd en een of andere vorm van goedgekeurde resultaten per eenheid modelverbruik. De exacte formule zal per bedrijf verschillen, maar het principe blijft hetzelfde: meet AI op basis van geaccepteerde bedrijfswaarde, niet op basis van AI-activiteit. De bevindingen van McKinsey over het herontwerpen van workflows en menselijke validatie ondersteunen die logica, en de productiviteitswaarschuwing van de ECB vormt daar het macro-economische argument voor. Europa heeft behoefte aan meetbare productiviteitswinst, niet alleen aan enthousiasme voor AI. lees

Het vierde kwartaal is ook het moment waarop het management drastisch moet inkrimpen. Sommige pilots zullen opschaling niet rechtvaardigen. Sommige patronen van agenten zullen te riskant zijn. Sommige use cases zullen meer correctiewerk opleveren dan waarde. Op de agenda van een ervaren CEO staat ook het stoppen van werk, niet alleen het starten ervan. Die discipline is wat een portfolio van experimenten onderscheidt van een bedrijfsmodel. lees

De vragen van de raad van bestuur waarop elke CEO klaar moet zijn om te antwoorden

Aan het einde van de 12 maanden moet de raad van bestuur zes lastige vragen kunnen stellen en duidelijke antwoorden krijgen.

Hoe creëert AI meetbare waarde in de bedrijfsvoering, omzet of productiviteit? Welke workflows zijn herontworpen in plaats van alleen maar versneld? Wat zijn de AI-toepassingen met het hoogste risico voor het bedrijf, en hoe worden deze beheerd? Welke kritieke AI-afhankelijkheden bevinden zich buiten Europa, en wat is het noodplan? Hoe meten leidinggevenden de kosten, kwaliteit en effectiviteit van evaluaties? Welke veranderingen op het gebied van personeel, vaardigheden en organisatie zijn nog nodig?

Dat zijn de juiste vragen, omdat ze de realiteit van de markt koppelen aan de realiteit van de uitvoering. De Commissie stimuleert de invoering ervan. De AI-wet verscherpt het nalevingskader. Het personeel maakt al gebruik van de tools. De race om de infrastructuur versnelt. CEO's die deze vragen niet kunnen beantwoorden, zullen moeite hebben om de overstap te maken van experimenteren naar schaalvergroting. lees

Wat First AI Movers gelooft

De komende 12 maanden draaien niet om het bijhouden van AI-nieuws.

Het gaat erom te beslissen hoe het bedrijf zal opereren in een markt waar AI infrastructuur wordt, workflows door machines kunnen worden uitgevoerd en het Europese concurrentievermogen afhangt van het omzetten van acceptatie in gedisciplineerde productiviteit. Dat is waar First AI Movers het voortouw moet nemen: niet als commentator op modelintroducties, maar als gids voor leiderschapsteams die werk, governance, metingen en uitvoering moeten herontwerpen voordat de marktkrachten dat voor hen doen.

Dit is nu de echte agenda voor CEO's. Geen pilots meer. Een nieuw besturingssysteem voor het bedrijf.

Meer lezen

Geschreven door Dr. Hernani Costa, oprichter en CEO van First AI Movers. Sinds 2016 leveren wij AI-strategieën en -uitvoering voor technologische leiders.

Abonneer u op First AI Movers voor praktische en meetbare bedrijfsstrategieën voor bedrijfsleiders. First AI Movers maakt deel uit van Core Ventures.

Klaar om uw bedrijfsomzet te verhogen? Boek vandaag nog een gesprek!

Auteur: Dr. Hernani Costa — Oprichter van First AI Movers en Core Ventures. AI-architect, strategisch adviseur en Fractional CTO die toonaangevende innovatieve bedrijven wereldwijd helpt bij het navigeren door AI-innovaties. PhD in computationele taalkunde, meer dan 25 jaar ervaring in technologie.

Oorspronkelijk gepubliceerd op First AI Movers onder CC BY 4.0.